|
Côn bố (còn gọi là Hải đới) là một loại Rong biển. Côn bố là toàn cây khô của một loài Tảo dẹt có tên khoa học là Laminaria japonica Areschong thuộc họ Côn bố (LAMINARIACEAE). Ngoài ra, người ta còn dùng toàn cây khô của cây Nga chưởng thái Eclonia kurome Oscam thuộc họ Tảo có cánh (ALARIACEAE).
Côn bố được dùng trong Y học cổ truyền từ lâu đời. Côn bố phân bố ở nhiều nơi, ở các bể miền ôn đới và hàn đới đều có như: Thái Bình dương, Đại Tây dương, Nam bán cầu, Nam Mỹ... Có loại Côn bố dài đến 20m.
Côn bố khí hàn, vị mặn, tính hoạt, không độc có tác dụng làm mềm các chỗ cứng rắn, tích tụ (nhuyễn kiên), lợi thuỷ, chữa bệnh tràng nhạc bướu cổ, thuỷ thũng, tích tụ (hòn cục) đau sưng dịch hoàn, chữa cả các chứng đờm kết thành khối, thành hòn, các nhọt độc. Ngày dùng 4 - 12g dưới dạng thuốc sắc hay bột.
Người châu Á hay nấu Côn bố với Đậu (Đỗ) cho Đậu mau mềm và ăn dễ tiêu. Ngoài ra dùng Côn bố xào nấu với Cà rốt, Củ cải, chữa được nhiều bệnh. Trong Côn bố có nhiều chất bổ dưỡng, giàu chất đạm, béo, chất bột, sinh tố A, các sinh tố nhóm B, Kali, chất sắt, Natri và nhiều nguyên tố vi lượng khác.
Những phương thuốc hiệu nghiệm có Côn bố:
- Chữa tràng nhạc, lao hạch, đờm hạch và bướu cổ
Côn bố làm thành bột, mỗi lần dùng 4g, bọc vào trong bông, dùng giấm hay rượu tốt ngâm, ngậm, nuốt dần nước cốt, hễ hết hơi thuốc lại thay miếng khác; cứ thay đổi 1, 2 lần để ngậm dần dần là khỏi
- Chữa ung thư xương có dùng Côn bố
Một chiến sỹ Cục Hải quân đau khớp gối và háng trái, gối và háng phải, thân nhiệt thường xuyên là 37 - 38o. Viện Quân y 108 chẩn đoán: ung thư liên võng (Réticulo Sarcome) điều trị Tây y kết hợp X tuyến ở Viện Radium 36 ngày, không đỡ, ngày càng suy kiệt (hồng cầu 2.400.000, bạch cầu 3.800). Sau điều trị theo Đông y, lúc này chân, lưng, mông người bệnh đau nhức nhiều, thân nhiệt 37o8 - 38o5. Hình ảnh X.quang bị mờ do ung thư phá huỷ rải rác nhiều đám ở xương dầm, xương mu, xương đùi trái,… tiểu vàng đậm, đại tiện táo, lưỡi đỏ xẫm lỳ hết gai. Mạch phù sác đới khổng vô lực.
Dùng Đông y, bài thuốc: Lục vị Địa hoàng gia Côn bố, Hải tảo, Tri mẫu, Huyền sâm, Hạ khô thảo. Sau 7 ngày dùng đã giảm đau xương, hết sốt, ăn ngủ, đại tiểu tiện tiến bộ rõ rệt. Sức khoẻ hồi phục nhanh, sau 3 tuần, bệnh nhân bỏ nạng đi được 4, 5 bước. Sau 4 tháng, kiểm tra X.quang, các ổ gẫy đã tái tạo khớp xương mới,… bệnh nhân lên cân, sức khoẻ tốt và ra viện. Sau 8 tháng, đến kiểm tra lại, sức khoẻ người bệnh vẫn tốt (Tạp chí Đông y 250 năm Hải Thượng Lãn Ông).
Chữa trị viêm phế quản mãn tính: dùng bài Hải đối căn: Côn bố (10g), Sinh khương (3 lát), Đường đỏ (vừa đủ) chế thành thứ nước đường để dùng.
Côn bố chữa trị cả đới hạ, chữa cả hòn dái sưng đau: Côn bố kết hợp với Quất hạch (hạt Quýt), Mẫu lệ, Tiểu hồi.
Ngoài ra Côn bố còn chữa cả nghẹn, nghịch, cách (Cách là chứng ăn uống đến miệng trên dạ dày thì mửa ra).
Kinh nghiệm dùng Côn bố của Lương y Lê Trần Đức
- Chữa thủy thũng, bướu cổ, khí kết tụ ở bàng quang, lỗ rò: Côn bố 60g, Hành trắng 1 nắm thái nhỏ, nấu nhừ, thêm Gừng, vỏ Quýt, Giấm, hạt Tiêu cho vừa, ăn với cơm Gạo tẻ.
- Chữa ung thư (nhọt) sưng cứng, bướu cổ, nuốt vướng (khó): Côn bố 40g, nấu hết mặn, phơi sấy khô, tán nhỏ, dùng 4g bọc bông để tẩm Giấm ngậm nuốt nước dần, nhạt thì thay liều khác.
- Chữa dưới cổ phồng lên túi hơi chắn thành bướu: Côn bố, Hải tảo lượng bằng nhau, tán nhỏ, viên với Mật, dùng 3 - 8g, ngậm nuốt nước.
- Chữa tuyến giáp trạng sưng to, lâu kết hạch, đờm tụ thành khối: Côn bố, Huyền sâm, Cải rừng tía, Bán biên liên, mỗi vị 12 - 20g sắc uống.
Đào Khang
|