|
Cỏ lưỡi rắn mọc hoang khắp nơi. Thường thấy ở trong vườn, ngoài ruộng, sườn núi, ven suối, ven đường. Cỏ lưỡi rắn trong Đông y gọi là “bạch hoa xà thiệt thảo”; còn có các tên khác như “bòi ngòi”, “vương thái tô”, “cóc mẳn”, “đơn thảo”, “đơn đòng”, “tán phòng hoa nhĩ thảo”, “thủy tuyến thảo”...
Cỏ lưỡi rắn là loại cây thân mềm, vuông hoặc tròn; lá giống như lưỡi rắn (nên có tên là “xà thiệt thảo”, xà là rắn, thiệt là lưỡi, thảo là cỏ) dài chừng 1-1,5cm, rộng 1-3mm, mọc đối, cuống ngắn hoặc không có cuống; hoa trắng (bạch hoa) mọc ở nách lá, có cuống hoặc không có cuống. Để dùng làm thuốc, người ta nhổ toàn cây, liền cả lá và rễ, dùng tươi hoặc phơi khô dùng dần.
Theo Đông y: Cỏ lưỡi rắn có vị đắng, ngọt, tính lạnh, đi vào 3 kinh tâm, can và tỳ. Có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, giải độc. Dùng để trị chứng ho do phế nhiệt, viêm họng, viêm ruột thừa, kiết lỵ, sốt cao, hoàng đản, viêm khoang bụng, các chứng ung nhọt, rắn cắn...
Các nghiên cứu dược lý và lâm sàng hiện đại cho thấy. Nước sắc đặc của Cỏ lưỡi rắn có tác dụng ức chế sự phát triển trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn thương hàn và một số loại vi khuẩn khác. Ngoài ra, cỏ lưỡi rắn còn có tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể và chức năng của vỏ tuyến thượng thận.
Liều dùng: 30-60g khô sắc uống (dùng tươi tăng gấp đôi liều lượng); dùng ngoài giã đắp hoặc nấu nước rửa.
Kiêng kỵ: Phụ nữ mang thai phải cẩn thận khi sử dụng. Ngoài ra, một thông báo khoa học cho biết: cỏ lưỡi rắn ức chế quá trình sinh tinh trùng ở chuột thí nghiệm, vì vậy những vị mày râu yếu sinh lý cũng nên lưu ý.
Một số bài thuốc sử dụng Cỏ lưỡi rắn:
Chữa ho: Ngày dùng 100g Cỏ lưỡi rắn tươi, rửa sạch, sao vàng cho vào 600ml nước, sắc còn 100ml, chia làm 3 lần uống trong ngày.
Trị trẻ em sốt cao, kinh hãi không ngủ được: Dùng Cỏ lưỡi rắn giã vắt lấy 1 thìa canh nước cốt cho uống.
Chữa sốt rét: Dùng Cỏ lưỡi rắn, thường sơn, Mã tiên thảo (cỏ roi ngựa) mỗi thứ 8g, sắc nước uống.
Chữa viêm amidan cấp tính: Dùng Cỏ lưỡi rắn 20g, Bản lam căn (rễ cây chàm) 30g, Cát căn (củ sắn dây) 30g, Sài hồ 10g, Liên kiều 15g, Bối mẫu 12g, Xạ can (rễ cây Rẻ quạt) 5g, Kinh giới 5g; sắc với nước hai lần, chia ra uống dần trong ngày.
Chữa kiết lỵ, viêm niệu đạo: Dùng Cỏ lưỡi rắn 30g, sắc nước uống.
Chữa vàng da (hoàng đản): Dùng Cỏ lưỡi rắn 40-80g, giã vắt lấy nước, hòa với mật ong uống.
Chữa nhọt sưng tấy nóng đau: Dùng Cỏ lưỡi rắn giã đắp lên nhọt, thuốc khô lại thay thuốc mới.
Chữa bỏng: Dùng Cỏ lưỡi rắn, nhiều ít tùy thuộc vào diện tích vết bỏng, nấu nước rửa.
Chữa mụn trứng cá: Dùng Cỏ lưỡi rắn 50g, Tỳ bà diệp (lá cây nhót tây) 9g, Đương quy 9g, Chi tử 9g, Hoàng bá 9g, Bạch chỉ 6g, Tang bạch bì (vỏ rễ cây dâu tằm) 12g, Hoàng liên 3g, Cam thảo 3g, sắc nước uống.
(health.vnn.vn)
|